Rak szyjki macicy jest tematem popularnym. Jedynie regularnie wykonywana cytologia umożliwia jego wykrycie w stadium umożliwiającym wyleczenie. W natłoku codziennych zajęć, często zapominamy o wykonywaniu tego ważnego badania. Pamiętajmy, że rak nie zabiera tylko zaniedbanych, pozbawionych pracy kobiet, ale również kobiety na tzw. wysokich stanowiskach. Rekomendacje mówią o wykonywaniu cytologii nawet co rok (ze środków publicznych cytologia finansowana jest jedynie raz na 3 lata).

Badanie jest bardzo krótkie i można je wykonać podczas rutynowej wizyty ginekologicznej – polega na pobraniu szczoteczką wymazu z szyjki macicy a następnie ocenie komórek przez wykwalifikowanego diagnostę lub patomorfologa w laboratorium.

Czym jednak jest dysplazja szyjki macicy?

Samo słowo dysplazja oznacza nieprawidłowy wzorzec, coś przejściowego i tym właśnie jest dysplazja szyjki macicy – występowaniem nieprawidłowych komórek. Zmiany komórek należą do zmian jakościowych tzn. dotyczą m.in ich kształtu czy liczby jąder komórkowych. Aktualnie w opisie badania odchodzi się o wcześniej używanej skali Papanicolau na rzecz skali dwustopniowej (LSIL, HSIL). Co jednak oznaczają te skróty ? Czasami odbieramy wynik badania a nasza wizyta wyznaczona jest za kilka dni, dlatego warto posiadać podstawową wiedzę na temat odczytu tego badania. LSIL oznacza dysplazję małego stopnia, która charakteryzuje się występowaniem niewielkiej liczby zmienionych komórek znajdujących się jedynie w dolnej warstwie nabłonka.

HSIL jest bardziej złożone, ponieważ w tym skrócie zawierają się dysplazje średniego, wysokiego stopnia oraz rak przedinwazyjny. Zmiany HSIL zagrożone są przejściem w raka szyjki macicy, podczas gdy LSIL ma tutaj bardzo małe szanse (chociaż istnieje możliwość przejścia LSIL w HSIL). Wykrycie stopnia HSIL nie jest jednoznaczne z zachorowaniem na raka szyjki macicy, występuje tak jak wcześniej zostało to napisane wysokie ryzyko takiej transformacji. Kontrolne cytologie są więc ważne, by uchronić się przed rakiem szyjki macicy i przedwczesną śmiercią.